TSUE bada wyrok Sądu UE – możliwy precedens w zakresie odliczenia VAT

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zdecydował o objęciu kontrolą wyroku Sądu UE z 11 lutego 2026 r. (sygn. T-689/24) dotyczącego zasad odliczania podatku VAT, co w praktyce może mieć znaczenie precedensowe dla całego systemu VAT w Unii. Sprawa dotyczy rozstrzygnięcia, w którym Sąd UE zakwestionował dotychczasową praktykę uzależniania momentu odliczenia VAT od otrzymania faktury w określonym krajowym reżimie proceduralnym.

Istota sporu sprowadza się do kolizji pomiędzy formalnym podejściem administracji podatkowej a zasadą neutralności VAT wynikającą z dyrektywy VAT. W polskiej praktyce podatkowej przez lata funkcjonowało podejście, zgodnie z którym prawo do odliczenia podatku naliczonego było ściśle powiązane z momentem otrzymania faktury. W konsekwencji podatnik mógł być zmuszony do przesunięcia odliczenia na późniejszy okres rozliczeniowy, nawet jeżeli ekonomicznie transakcja została już wykonana, a obowiązek podatkowy u sprzedawcy powstał wcześniej.

Sąd UE w wydanym orzeczeniu przyjął bardziej materialne podejście, wskazując, że kluczowe znaczenie dla prawa do odliczenia powinien mieć moment powstania obowiązku podatkowego oraz spełnienie przesłanek materialnych transakcji, a nie wyłącznie formalne otrzymanie faktury. Takie stanowisko może prowadzić do istotnego przesunięcia akcentów w praktyce stosowania przepisów VAT, wzmacniając zasadę neutralności podatku.

Ewentualne utrzymanie wyroku Sądu UE mogłoby doprowadzić do zmiany praktyki odliczania VAT w wielu państwach członkowskich, w tym do przyspieszenia momentu realizacji prawa do odliczenia przez podatników. Z kolei jego uchylenie oznaczałoby utrzymanie dotychczasowego, bardziej formalistycznego podejścia opartego na dokumentacji fakturowej.