Opłata za zużyty zwracany towar bez VAT
01.10.2026 | PODATKI
Kwota pobierana od konsumenta z tytułu zmniejszenia wartości zwracanego produktu nie stanowi wynagrodzenia za usługę i pozostaje poza zakresem VAT – potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 września 2026 r.
Spór dotyczył sytuacji typowej dla sprzedaży konsumenckiej, w szczególności e-commerce. Konsument korzysta z prawa odstąpienia od umowy i zwraca zakupiony produkt, jednak przed zwrotem używał go w zakresie wykraczającym poza to, co było konieczne do stwierdzenia charakteru, cech i funkcjonowania rzeczy. W takiej sytuacji przedsiębiorcy przysługuje roszczenie odpowiadające zmniejszeniu wartości produktu.
Problem podatkowy sprowadzał się do ustalenia, czy kwota pobierana od klienta z tego tytułu stanowi wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług, a tym samym powinna zostać objęta VAT.
NSA uznał, że nie. Dla opodatkowania świadczenia VAT konieczne jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy określonym świadczeniem przedsiębiorcy a otrzymanym przez niego wynagrodzeniem. W analizowanej sytuacji takiego świadczenia wzajemnego nie ma. Sprzedawca nie wykonuje na rzecz klienta dodatkowej usługi i nie otrzymuje zapłaty w zamian za określoną korzyść zapewnianą konsumentowi. Dochodzi jedynie przysługującego mu roszczenia wynikającego ze zmniejszenia wartości zwróconego towaru.
NSA rozdzielił tym samym dwie operacje: pierwotna sprzedaż produktu pozostaje oczywiście czynnością opodatkowaną VAT, natomiast późniejsza kwota należna z powodu nadmiernego zużycia rzeczy ma inny charakter prawny i ekonomiczny. Jej źródłem nie jest kolejne świadczenie sprzedawcy, lecz odpowiedzialność konsumenta za sposób korzystania z produktu przed jego zwrotem.
Wyrok ma szczególne znaczenie dla przedsiębiorców prowadzących sprzedaż internetową i obsługujących dużą liczbę zwrotów. Potwierdza, że należność odpowiadająca obniżeniu wartości zwracanego towaru nie powinna być traktowana jak wynagrodzenie za usługę i doliczana do podstawy opodatkowania VAT.
Wyrok NSA z 23 września 2026 r., I FSK 778/25.
