Certyfikacja wykonawców w zamówieniach publicznych już obowiązuje

12 lipca 2026 r. to jedna z najważniejszych dat dla rynku zamówień publicznych od czasu wejścia w życie obecnej ustawy Prawo zamówień publicznych. Tego dnia zaczęły  obowiązywać przepisy umożliwiające wykonawcom uzyskanie certyfikatów potwierdzających ich wiarygodność oraz zdolność do realizacji zamówień publicznych.

Nowe rozwiązanie ma ograniczyć biurokrację, przyspieszyć prowadzenie postępowań oraz zmniejszyć liczbę dokumentów składanych przez wykonawców. Jednocześnie zarówno zamawiający, jak i przedsiębiorcy powinni odpowiednio przygotować się do stosowania nowych przepisów.

Czym jest certyfikacja wykonawców?

Certyfikacja wykonawców to dobrowolny system potwierdzania sytuacji podmiotowej wykonawcy przez niezależny, akredytowany podmiot certyfikujący.

W praktyce oznacza to, że wykonawca będzie mógł posługiwać się certyfikatem zamiast wielokrotnego przedstawiania tych samych dokumentów w kolejnych postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego.

Warto podkreślić, że certyfikacja nie jest obowiązkowa. Wykonawca nadal może wykazywać spełnianie warunków udziału oraz brak podstaw wykluczenia na dotychczasowych zasadach. Certyfikat stanowi jedynie alternatywny sposób potwierdzania tych okoliczności.

Jakie certyfikaty będą dostepne?

Przepisy przewidują dwa rodzaje certyfikatów:

1. Certyfikat potwierdzający brak podstaw wykluczenia.

Potwierdza, że wobec wykonawcy nie zachodzą przesłanki wykluczenia określone w ustawie Pzp.

Dzięki temu wykonawca nie będzie musiał każdorazowo przedstawiać wielu dokumentów potwierdzających swoją sytuację podmiotową.

2. Certyfikat zdolności wykonawcy

Potwierdza spełnianie określonych warunków udziału w postępowaniu, takich jak doświadczenie, potencjał techniczny, kadrowy czy ekonomiczny.

Należy jednak pamiętać o istotnym ograniczeniu – od 12 lipca 2026 r. certyfikat zdolności będzie dotyczył wyłącznie zamówień na roboty budowlane. Rozszerzenie tego rozwiązania na dostawy i usługi nastąpi dopiero w kolejnych latach.

Co zmienia się dla wykonawców?

Nowy system oznacza przede wszystkim:

• ograniczenie liczby dokumentów składanych przy kolejnych przetargach,
• szybsze przygotowywanie ofert,
• możliwość wielokrotnego wykorzystywania tego samego certyfikatu,
• większą przewidywalność procesu oceny wykonawcy,
• mniejsze ryzyko rozbieżnej oceny tych samych dokumentów przez różnych zamawiających.

Dla przedsiębiorców regularnie uczestniczących w postępowaniach przetargowych certyfikacja może oznaczać realne oszczędności czasu oraz kosztów związanych z przygotowaniem ofert.

Co powinni zrobić zamawiający?

Choć certyfikacja ma charakter dobrowolny, po 12 lipca 2026 r. zamawiający powinni zweryfikować stosowane dokumenty i procedury.

Szczególną uwagę warto zwrócić na:

• aktualizację wzorów SWZ - jeżeli zamawiający żąda podmiotowych środków dowodowych, dokumentacja postępowania powinna uwzględniać możliwość ich zastąpienia odpowiednim certyfikatem;
• weryfikację procedur badania ofert;
• przegląd wewnętrznych regulaminów.

Na co powinni zwrócić uwagę wykonawcy?

Przedsiębiorcy planujący udział w przetargach powinni rozważyć, czy uzyskanie certyfikatu będzie dla nich korzystne.

W szczególności warto przeanalizować:

• liczbę postępowań, w których firma uczestniczy każdego roku,
• koszty przygotowywania dokumentacji,
• możliwość skrócenia procesu składania ofert,
• zakres certyfikacji odpowiadający profilowi działalności przedsiębiorstwa.

Dla firm regularnie startujących w zamówieniach publicznych certyfikacja może znacząco uprościć udział w postępowaniach.

Czy certyfikacja rozwiąże wszystkie problemy?

Certyfikat nie zastępuje całego procesu badania ofert i nie eliminuje wszystkich obowiązków wykonawców. Zamawiający nadal będą oceniali m.in.:

• zgodność oferty z wymaganiami SWZ,
• kryteria oceny ofert,
• przesłanki odrzucenia oferty,
• spełnianie warunków odnoszących się do konkretnego zamówienia.

Nowe rozwiązania należy więc traktować przede wszystkim jako narzędzie upraszczające ocenę sytuacji podmiotowej wykonawcy, a nie całkowitą zmianę modelu prowadzenia postępowań.

Podsumowanie

Wejście w życie przepisów o certyfikacji wykonawców stanowi jeden z największych kroków w kierunku uproszczenia systemu zamówień publicznych.

Zarówno zamawiający, jak i wykonawcy powinni pamiętać, że właściwe wdrożenie nowych rozwiązań pozwoli ograniczyć formalności, skrócić czas prowadzenia postępowań oraz zmniejszyć ryzyko błędów.

Jak możemy pomóc?

W związku z wejściem w życie przepisów dotyczących certyfikacji wykonawców oferujemy w szczególności:

• audyt dokumentacji przetargowej pod kątem nowych przepisów,
• aktualizację wzorów SWZ, regulaminów i procedur,
• doradztwo dotyczące stosowania certyfikatów w postępowaniach,
• wsparcie wykonawców w przygotowaniu do procesu certyfikacji,
• szkolenia dla zamawiających i przedsiębiorców.
• bieżące doradztwo oraz reprezentację w postępowaniach przed Krajową Izbą Odwoławczą.

Jeżeli chcą Państwo bezpiecznie wdrożyć nowe przepisy lub sprawdzić, jak certyfikacja wpłynie na prowadzone postępowania, zapraszamy do kontaktu z naszymi ekspertami.