Trwają prace nad EU Inc. – jednolitą europejską spółką kapitałową

Trwają prace nad nową, zharmonizowaną formą spółki kapitałowej EU Inc., która ma ułatwić przedsiębiorcom prowadzenie i rozwijanie działalności w całej Unii według wspólnego zestawu zasad korporacyjnych. Komisja Europejska przedstawiła projekt rozporządzenia 18 marca 2026 r. We wrześniu prace nad projektem były kontynuowane w Radzie UE – 7 września przygotowano drugi tekst kompromisowy prezydencji, który następnie był omawiany przez grupę roboczą Rady.

Obecnie w Unii Europejskiej („UE”) funkcjonuje 27 krajowych systemów prawnych oraz ponad 60 form spółek kapitałowych. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca rozwijający działalność w kilku państwach musi uwzględniać odmienne regulacje dotyczące m.in. zakładania i funkcjonowania spółek, ich organów czy wymogów kapitałowych.

EU Inc. ma stanowić dodatkową, opcjonalną formę spółki dostępną w całej UE. Spółka będzie mogła zostać założona przez jedną lub kilka osób fizycznych albo prawnych, a także powstać w wyniku przekształcenia, połączenia lub podziału. Założyciele będą mogli wybrać państwo członkowskie, w którym spółka zostanie zarejestrowana, a po rejestracji EU Inc. będzie uznawana we wszystkich państwach UE.

Projekt przewiduje wspólne zasady dotyczące m.in. tworzenia i funkcjonowania spółki, udziałów, zarządzania oraz pozyskiwania kapitału. Rejestracja i składanie dokumentów mają odbywać się za pośrednictwem wspólnego interfejsu cyfrowego opartego na systemie BRIS.

Istotnym elementem projektu jest cyfryzacja funkcjonowania spółki. EU Inc. będzie można założyć przez internet, a zgromadzenia wspólników i posiedzenia zarządu będą mogły odbywać się w pełni online. W uproszczonym trybie rejestracja ma być możliwa w ciągu 48 godzin, przy maksymalnym koszcie 100 euro. Projekt nie przewiduje też minimalnego kapitału zakładowego.

EU Inc. nie będzie jednak całkowicie oderwana od prawa krajowego. W sprawach nieuregulowanych rozporządzeniem zastosowanie będzie miało prawo państwa członkowskiego, w którym spółka posiada siedzibę statutową.

Celem projektu jest ograniczenie kosztów i barier wynikających z fragmentacji krajowych systemów prawa spółek oraz ułatwienie przedsiębiorcom działalności transgranicznej. Rozwiązanie jest adresowane przede wszystkim do startupów i scale-upów, choć możliwość korzystania z EU Inc. nie będzie ograniczona wyłącznie do tych podmiotów.

Jeżeli projekt zostanie przyjęty, EU Inc. może istotnie uprościć zakładanie spółek, pozyskiwanie inwestorów i skalowanie działalności na rynku unijnym. Komisja Europejska zaapelowała do Parlamentu Europejskiego i Rady o osiągnięcie porozumienia w sprawie projektu do końca 2026 r. Szczegółowe rozwiązania pozostają jednak nadal przedmiotem negocjacji legislacyjnych.