12-miesięczna ochrona dla firm przed grzywnami po reformie PIP
14.05.2026 | PRAWO PRACY I UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiedziało wprowadzenie przepisów, które mają zapewnić przedsiębiorcom okres ochronny przed karami związanymi z nieprawidłowym stosowaniem umów cywilnoprawnych zamiast umów o pracę. Nowe regulacje są powiązane z reformą Państwowej Inspekcji Pracy i rozszerzeniem kompetencji inspektorów w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy.
Zgodnie z zapowiedziami nowe przepisy mają wejść w życie 8 lipca. Reforma przewiduje, że inspektorzy pracy uzyskają możliwość wydawania decyzji administracyjnych dotyczących przekształcenia kontraktów cywilnoprawnych w umowy o pracę, jeżeli charakter współpracy będzie spełniał przesłanki stosunku pracy. Chodzi przede wszystkim o sytuacje, w których praca wykonywana jest pod kierownictwem pracodawcy, w określonym miejscu i czasie.
Jednocześnie resort pracy przewidział mechanizm czasowej ochrony dla firm. Przez pierwszych 12 miesięcy obowiązywania nowych regulacji przedsiębiorca, który samodzielnie zdecyduje się na zawarcie umowy o pracę z osobą dotychczas współpracującą na podstawie umowy cywilnoprawnej, ma uniknąć odpowiedzialności wykroczeniowej i grzywny. Ochrona ta nie będzie jednak obejmowała innych konsekwencji prawnych, w tym potencjalnych roszczeń pracowniczych czy zobowiązań wobec ZUS.
Zmiany wpisują się w szerszą reformę rynku pracy oraz działania mające ograniczyć zjawisko tzw. fikcyjnego samozatrudnienia i nadużywania umów cywilnoprawnych. W debacie publicznej od samego początku projektu pojawiają się jednak głosy wskazujące, że nowe uprawnienia PIP mogą budzić obawy szczególnie w branżach opartych na modelach B2B oraz elastycznych formach współpracy.
Etap legislacyjny: prace nad przygotowaniem projektu ustawy.