Przejrzystość i informowanie użytkownika – obowiązki informacyjne w AI Act

Jednym z kluczowych filarów AI Act jest przejrzystość. Ustawodawca unijny wychodzi z założenia, że użytkownik – zarówno konsument, pracownik, jak i klient – powinien wiedzieć, kiedy i w jaki sposób ma do czynienia ze sztuczną inteligencją. W tym numerze AI Flash wyjaśniamy, jakie obowiązki informacyjne nakłada AI Act, kogo one dotyczą i jak wdrożyć je w praktyce.

Na czym polega zasada przejrzystości w AI Act?

Przejrzystość oznacza obowiązek jasnego i zrozumiałego informowania, że dany system wykorzystuje AI oraz – w określonych przypadkach – wyjaśnienia podstaw jego działania. Zakres obowiązków zależy od rodzaju systemu AI, jego funkcji oraz poziomu ryzyka.

Kogo dotyczą obowiązki informacyjne?

Obowiązki informacyjne mogą dotyczyć dostawców systemów AI, użytkowników (deployerów) oraz podmiotów udostępniających treści generowane przez AI. W praktyce oznacza to, że także firmy korzystające z gotowych narzędzi AI muszą zadbać o właściwą komunikację z użytkownikami końcowymi.

Kiedy trzeba poinformować, że mamy do czynienia z AI?

Obowiązek informacyjny pojawia się m.in. przy interakcji z chatbotami i voicebotami, systemami generującymi treści, systemami rozpoznawania emocji lub cech biometrycznych oraz systemami wspierającymi decyzje dotyczące osób fizycznych. Informacja musi być widoczna i zrozumiała.

Deepfake’i i treści generowane przez AI

Treści syntetyczne i deepfake’i wymagają jednoznacznego oznaczenia, jeżeli mogą wprowadzać odbiorców w błąd. Dotyczy to m.in. materiałów marketingowych, wideo, audio oraz wizerunków osób wygenerowanych przez AI.

Jak powinien wyglądać komunikat informacyjny?

Komunikat powinien być prosty, pozbawiony żargonu technicznego, dopasowany do odbiorcy i przedstawiony w momencie interakcji z AI. Przykład: „Rozmawiasz z chatbotem opartym na sztucznej inteligencji”.

Najczęstsze błędy firm

Do najczęstszych błędów należą: brak informacji o użyciu AI, ukrywanie komunikatów w regulaminach, brak oznaczeń treści generowanych przez AI oraz błędne założenie, że obowiązki spoczywają wyłącznie na dostawcy.

Konsekwencje braku przejrzystości

Naruszenie obowiązków informacyjnych może prowadzić do kar finansowych, zakazu stosowania systemu, utraty zaufania oraz dodatkowych roszczeń na gruncie RODO i prawa konsumenckiego.

Jak wdrożyć obowiązki informacyjne w praktyce?

Rekomendowane jest zmapowanie punktów styku z AI, przygotowanie standardowych komunikatów, szkolenie zespołów oraz regularna weryfikacja zgodności przy aktualizacjach systemów.

Jak możemy pomóc?

Wspieramy firmy w audycie obowiązków informacyjnych, przygotowaniu komunikatów, analizie treści generowanych przez AI, szkoleniach oraz doradztwie w razie kontroli lub skarg.

PEŁNY MATERIAŁ