Wyłudzenie towaru bez VAT – ważny wyrok NSA

NSA w wyroku z 7 maja 2026 r. (sygn. akt I FSK 1641/23) orzekł, że wydanie towaru osobie podszywającej się pod rzeczywistego kontrahenta nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT. Sąd uznał, że w sytuacji, gdy przedsiębiorca został wprowadzony w błąd co do tożsamości nabywcy, nie dochodzi do skutecznego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem.

Sprawa dotyczyła przedsiębiorcy, który po przeprowadzeniu standardowej weryfikacji kontrahenta wydał towar osobie działającej pod fałszywą tożsamością. Towar został odebrany przez przewoźnika, wystawiono faktury oraz dokumenty transportowe, jednak ostatecznie okazało się, że rzeczywisty kontrahent nigdy nie składał zamówienia, a cała transakcja była elementem oszustwa.

Organy podatkowe uznawały wcześniej, że samo fizyczne wydanie towaru jest wystarczające do powstania obowiązku podatkowego w VAT, niezależnie od późniejszego braku zapłaty czy oszukańczego charakteru transakcji. NSA nie podzielił jednak tego stanowiska, wskazując, że system VAT wymaga możliwości identyfikacji rzeczywistego nabywcy oraz istnienia świadomego przeniesienia prawa do dysponowania towarem na konkretny podmiot.

W praktyce orzeczenie może mieć istotne znaczenie dla firm handlowych i dystrybucyjnych, które padły ofiarą wyłudzeń dokonywanych przy wykorzystaniu danych legalnie działających przedsiębiorstw. Wyrok wzmacnia argumentację podatników w sporach z fiskusem dotyczących obowiązku zapłaty VAT od transakcji, które faktycznie okazały się oszustwem, a nie rzeczywistą sprzedażą handlową.

Podstawa prawna: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 maja 2026 r. (sygn. I FSK 1641/23)